چطور با بازی کردن برنامه‌نویسی یاد بگیریم؟ معرفی ۷ سایت کاربردی و رایگان

در این سایت‌ها به‌جای حفظ کردن مفاهیم تئوری، از همان ابتدا به صورت عملی و جذاب برنامه‌نویسی را یاد می‌گیرید. به عنوان مثال برای رد کردن هر مرحله از بازی، باید شخصیت اصلی بازی را به کمک کدنویسی حرکت دهید و چالش‌های مختلفی را حل کنید.

این مدل یادگیری باعث می‌شود هم سریع‌تر مفاهیم را متوجه شوید و هم با انگیزه بیشتری این مسیر را ادامه دهید. این روش خصوصا برای قشر نوجوان و دانش‌آموزان بسیار پربازده‌تر از کتاب و آموزش ویدیویی است.

در ادامه، ۷ سایت رایگان و کاربردی را معرفی می‌کنیم که یادگیری برنامه‌نویسی را به تجربه‌ای جذاب‌تر و عملی‌تر تبدیل کرده‌اند.

بازی کد کامبت (CodeCombat)

CodeCombat  جزو بازی‌های ماجراجویی آنلاین است که کاربر در نقش یک قهرمان باید مراحل مختلف بازی را پشت سر بگذارد. در این بازی شما باید با دشمنان بجنگید، آیتم‌های مختلف را جمع کنید و ماموریت‌هایی که به عهده شماست را با موفقیت انجام دهید. نکته اصلی اینجاست که تمام این فعالیت‌ها با نوشتن کد انجام می‌شوند.

در ابتدای بازی، شما یکی از شخصیت‌های اصلی مانند «Sir Tharin Thunderfist» را انتخاب می‌کنید و وارد دنیای بازی می‌شوید. شخصیت‌ها در سه گروهWarrior ، Ranger و Wizard قرار می‌گیرند و هرکدام توانایی‌ها و سبک مبارزه متفاوتی دارند.

بازی به‌صورت مرحله‌ای طراحی شده و هر مرحله روی یک مهارت مشخص تمرکز دارد. در بخش‌های ابتدایی، مفاهیم پایه مانند حرکت دادن کاراکتر، دستورهای ساده و شرط‌ها آموزش داده می‌شوند و به‌مرور موضوعات پیشرفته‌تری مثل حلقه‌ها، توابع و الگوریتم‌ها وارد روند بازی می‌شوند.

بازی  CodeCombat از زبان‌های برنامه‌نویسی مانند پایتون و جاوا اسکریپت استفاده می‌کند و کاربر مستقیماً در محیط بازی کدنویسی می‌کند. برای مثال، حرکت شخصیت، حمله به دشمن‌ها یا انجام مأموریت‌ها همگی با نوشتن کد کنترل می‌شوند.

این بازی همچنین امکان ارتقای شخصیت و تجهیزات را دارد. کاربران می‌توانند با عبور از مراحل، آیتم‌ها و قابلیت‌های جدید به دست آورند و کاراکتر خود را ارتقا دهند. علاوه بر بخش تک‌نفره، حالت چندنفره نیز در بازی وجود دارد که کاربران می‌توانند با یک‌دیگر نیز رقابت کنند.

بازی کُدین CodinGame

بازی  CodinGame یکی از سایت‌هایی است که آموزش برنامه‌نویسی را وارد فضای چالش و رقابت کرده است. در این سایت، کاربر به‌جای انجام تمرین‌های معمولی، وارد بازی‌ها و مأموریت‌های مختلف می‌شود و باید با نوشتن کد، مسئله‌های هر مرحله را حل کند.

بخش زیادی از چالش‌های سایت بر پایه منطق و الگوریتم طراحی شده‌اند. برای مثال، در بعضی مراحل باید رفتار یک کاراکتر یا ربات را برنامه‌نویسی کنید تا بتواند در شرایط مختلف تصمیم درست بگیرد. به همین دلیل، کاربر فقط درگیر نوشتن کد نیست و باید برای حل هر مرحله تحلیل و استراتژی هم داشته باشد.

یکی از ویژگی‌های جالب CodinGame این است که بعد از حل هر چالش، می‌توانید راه‌حل سایر کاربران را هم ببینید. این بخش کمک می‌کند که با روش‌های مختلف کدنویسی آشنا شوید و کم‌کم دید بهتری نسبت به حل مسئله پیدا کنید.

این سایت از زبان‌های مختلفی مثل پایتون، جاوا اسکریپت، جاوا و سی ‌پلاس‌پلاس پشتیبانی می‌کند و بیشتر برای افرادی مناسب است که مفاهیم اولیه برنامه‌نویسی را یاد گرفته‌اند و حالا می‌خواهند با تمرین‌های واقعی‌تر مهارت خودشان را تقویت کنند.

بازی چک آی او (CheckiO)

چک آی او (CheckiO) یک سایت آموزش برنامه‌نویسی است که یادگیری را به شکل حل معما و مأموریت طراحی کرده است. فضای سایت به‌صورت جزیره‌ها و مرحله‌های مختلف ساخته شده و کاربر با حل هر چالش، به بخش‌های بعدی دسترسی پیدا می‌کند.

در این سایت، هر مرحله یک مسئله برنامه‌نویسی دارد که باید با نوشتن کد حل شود. تمرکز اصلی CheckiO  بیشتر روی تقویت مهارت حل مسئله و فکر کردن به روش‌های مختلف برای نوشتن کد است که با حفظ کردن دستورات و قواعد به صورت تئوری فرق زیادی دارد.

یکی از ویژگی‌های مهم آن این است که بعد از انجام دادن هر مأموریت، می‌توانید کد سایر کاربران را هم ببینید. این بخش کمک می‌کند با روش‌های کوتاه‌تر، حرفه‌ای‌تر یا خلاقانه‌تر حل مسئله آشنا شوید و کم‌کم مهارت کدنویسی خودتان را بهتر کنید.

 CheckiO بیشتر روی زبان‌‌های برنامه‌نویسی پایتون (Python) و تایپ اسکریپت (TypeScript) تمرکز دارد و تمام مراحل با استفاده از مرورگر شما انجام می‌شوند. چالش‌ها هم از سطح ساده شروع می‌شوند و به‌مرور پیچیده‌تر می‌شوند؛ به همین دلیل هم برای افراد مبتدی مناسب است و هم برای کسانی که می‌خواهند مهارت حل مسئله خودشان را تقویت کنند.

بازی فلکس باکس فراگی (Flexbox Froggy)

بازی Flexbox Froggy یک گیم ساده و کاربردی برای یادگیری مفاهیم فلکس باکس در CSS است. Flexbox یکی از ابزارهای CSS برای چیدن و مرتب کردن عناصر مختلف در صفحه وب (Layout) است. با Flexbox می‌توان آیتم‌ها را راحت‌تر کنار هم قرار داد، وسط‌چین کرد یا فاصله و ترتیب آن‌ها را تنظیم کرد.

در این بازی باید قورباغه‌ها را با استفاده از دستورهای CSS به جای درست هدایت کنید. هر مرحله یکی از ویژگی‌های Flexbox را آموزش می‌بینید؛ مثلاً یاد می‌گیرید چطور آیتم‌ها را وسط صفحه قرار دهید، فاصله بین آن‌ها را تنظیم کنید یا ترتیبشان را تغییر دهید.

ویژگی مثبت سایت این است که نتیجه کدها را همان لحظه به‌صورت آنلاین می‌بینید. به‌همین دلیل، مفاهیم Flexbox راحت‌تر در ذهن باقی می‌مانند و با تمرین و تکرار در ذهن تثبیت می‌شوند. این سایت بیشتر برای افرادی مناسب است که طراحی سایت را شروع کرده‌اند و می‌خواهند Flexbox را سریع‌تر و ساده‌تر یاد بگیرند.

بازی (CSS Diner)

وبسایتCSS Diner  یک بازی آموزشی برای یادگیری سلکتورهای (Selector) CSS  است. در این سایت، کاربر باید با نوشتن دستورهای CSS، آیتم‌های درست را انتخاب کند و هر مرحله را پشت سر بگذارد.

مرحله‌های بازی از بخش‌های ساده شروع می‌شوند و کم‌کم سلکتورهای پیچیده‌تر را آموزش می‌دهند. برای مثال، یاد می‌گیرید چطور یک عنصر خاص، یک بخش یا چند آیتم مشخص را انتخاب کنید.

مزیت اصلی CSS Diner این است که مفاهیم سلکتورها را به‌صورت تمرینی آموزش می‌دهد. به همین دلیل، کاربر فقط دستورها را حفظ نمی‌کند و بهتر متوجه می‌شود که هر Selector دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد. این سایت بیشتر برای افرادی که به طراحی سایت علاقه دارند، مناسب است.

بازی اسکریپز (Screeps)

وبسایت  Screeps یک بازی استراتژیک آنلاین است که در آن تقریباً همه چیز با برنامه‌نویسی کنترل می‌شود. در این بازی، کاربر باید برای نیروها، ساختمان‌ها و منابع خود کد بنویسد تا بتوانند به‌صورت خودکار کار کنند و با سایر بازیکن‌ها رقابت کنند.

برخلاف بسیاری از بازی‌های آموزشی، در بازی Screeps شما فقط چند دستور ساده یاد نمی‌گیرید؛ بلکه باید برای مدیریت منابع، دفاع، حمله و تصمیم‌گیری‌های مختلف منطق برنامه‌نویسی را طراحی کنید؛ به همین دلیل، بازی بیشتر به برنامه‌نویسی واقعی نزدیک است.

بازی  Screeps از  جاوا اسکریپت استفاده می‌کند و کدها به‌صورت دائمی داخل بازی اجرا می‌شوند. یعنی اگر برنامه شما درست طراحی شده باشد، نیروها حتی زمانی که آنلاین نیستید هم به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

این سایت بیشتر برای افرادی مناسب است که مفاهیم پایه برنامه‌نویسی را بلد هستند و می‌خواهند مهارت حل مسئله و تفکر الگوریتمی خودشان را در یک محیط واقعی‌تر تقویت کنند.

بازی ویم ادونچرز (Vim Adventures)

وبسایت Vim Adventures یک بازی آموزشی است که برای یادگیری ویرایشگر معروف Vim طراحی شده است. در این بازی، کاربر یک شخصیت را در مرحله‌های مختلف کنترل می‌کند و برای حرکت، باز کردن مسیرها یا انجام مأموریت‌ها باید از دستورهای Vim استفاده کند.

بازی به‌مرور میانبرها و دستورهای مختلف Vim را آموزش می‌دهد. برای مثال، کاربر یاد می‌گیرد چطور بین خطوط جابه‌جا شود، متن را ویرایش کند یا فرمان‌های مختلف را سریع‌تر اجرا کند.

مزیت اصلی Vim Adventures این است که یادگیری دستورهای Vim را از حالت حفظ کردن تئوری خارج می‌کند و کاربر آن‌ها را در عمل تمرین می‌کند؛ به همین دلیل، روند یادگیری ساده‌تر و ماندگارتر می‌شود.

اگر برنامه‌نویس هستید و می‌خواهید سرعت کارتان در محیط‌های کدنویسی و ترمینال بیشتر شود، این بازی مخصوص شماست.

جمع‌بندی

یاد گرفتن برنامه‌نویسی همیشه لازم نیست با کلاس‌های خسته‌کننده و آموزش‌های سنگین شروع شود. وبسایت‌هایی که در این مقاله معرفی کردیم، یادگیری را به شکل بازی، چالش و تمرین طراحی کرده‌اند تا کاربر راحت‌تر با مفاهیم برنامه‌نویسی ارتباط بگیرد.

بعضی از این سایت‌ها برای شروع یادگیری مناسب هستند و مفاهیم پایه را آموزش می‌دهند، برخی دیگر بیشتر روی حل مسئله و تقویت مهارت کدنویسی تمرکز دارند. سایت‌هایی مثل Flexbox Froggy و CSS Diner هم کمک می‌کنند مفاهیم طراحی سایت را ساده‌تر و به صورت عملی یاد بگیرید.

اگر می‌خواهید وارد دنیای برنامه‌نویسی شوید، این سایت‌ها می‌توانند شروع خوبی باشند؛ چون هم یادگیری را جذاب‌تر می‌کنند و هم باعث می‌شوند مفاهیم را با تمرین و تجربه واقعی بهتر یاد بگیرید.