این پیام با شناسه MVUEH در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۱ توسط ارتش آلمان مخابره شده بود. متن رمزگذاریشده اصلی تنها ۸۲ حرف داشت و در مجموعهای از پیامهای تاریخی انیگما نگهداری میشد؛ مجموعهای که این پیام تا پیش از بررسی جدید همچنان در آن بهعنوان یک پیام حلنشده ثبت شده بود.
کارتر لفن (Carter Leffen)، فعال حوزه هوش مصنوعی اعلام کرده که با استفاده از نسخه Extra High مدل GPT-۶ Astra و تعدادی عامل تخصصی هوش مصنوعی، توانسته تنظیمات مورد استفاده برای رمزگذاری پیام را بازیابی و متن آن را بازسازی کند. تحقیقات اصلی در روزهای ۱۴ و ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ انجام شده است.
ماشین انیگما چیست؟
انیگما (Enigma) یک ماشین رمزنگاری الکترومکانیکی بود که مشهورترین کاربرد آن به نیروهای مسلح آلمان در دوران جنگ جهانی دوم بازمیگردد. اپراتور با فشردن هر کلید، یک حرف را وارد دستگاه میکرد و مجموعهای از روتورها، سیمکشیها و صفحه اتصال باعث میشد حرف دیگری بهعنوان خروجی نمایش داده شود.
نکته مهم این بود که وضعیت روتورها بعد از هر بار فشردن کلید تغییر میکرد. بنابراین یک حرف مشخص همیشه به یک حرف ثابت تبدیل نمیشد. ترتیب روتورها، موقعیت حلقهها، وضعیت اولیه آنها و اتصالات Plugboard همگی بخشی از کلید رمزنگاری محسوب میشدند. تغییر حتی یکی از این تنظیمات میتوانست خروجی پیام را کاملاً تغییر دهد.
ارتش آلمان برای ارسال پیامهای رادیویی محرمانه از انیگما استفاده میکرد. پیام ابتدا به مجموعهای از حروف ظاهراً بیمعنا تبدیل و سپس از طریق رادیو، معمولاً با کد مورس، منتقل میشد. دریافتکنندهای که تنظیمات صحیح همان روز را در اختیار داشت میتوانست پیام اصلی را بازیابی کند.
البته رمز انیگما برای نخستینبار در سال ۲۰۲۶ شکسته نشده است. ماریان ریفسکی ریاضیدان لهستانی از سال ۱۹۳۲ موفق به شکستن نسخه نظامی انیگما شد و همراه با یرژی روژیتسکی و هنریک زیگالسکی روشهایی برای تحلیل کلیدهای آن توسعه داد. بعدها در بلچلی پارک بریتانیا نیز پژوهشگرانی از جمله آلن تورینگ و گوردون ولچمن در توسعه روشها و ماشینهای مورد استفاده برای رمزگشایی پیامهای انیگما نقش داشتند. پروژه جدید مربوط به رمزگشایی یک پیام تاریخی مشخص است که نسخه موجود از آن هنوز حل نشده بود.
هوش مصنوعی چگونه پیام ۱۹۴۱ را رمزگشایی کرد؟
فرایند حل این پیام تنها به دادن متن رمزگذاریشده به یک چتبات و دریافت پاسخ محدود نبود. طبق گزارش منتشر شده از پروژه، GPT-۶ Astra و عاملهای تخصصی در کنار پژوهشگر انسانی چند مرحله مختلف را طی کردند.
عاملهای هوش مصنوعی اسناد تاریخی را بررسی کردند، نسخههای مختلف پیام را با یکدیگر مقایسه کردند و برای آزمایش فرضیهها برنامههای کامپیوتری نوشتند. همچنین یک شبیهساز ماشین انیگما ساخته شد تا تنظیمات مختلف روتورها، حلقهها و Plugboard آزمایش شود. نتیجههای بهدستآمده نیز با پیادهسازیهای جداگانه بررسی شدند.
یکی از مهمترین سرنخها از یک پیام رمزگشاییشده مرتبط به دست آمد که عبارت ROSENOWROSENOW در آن وجود داشت. پژوهشگران این عبارت ۱۴ حرفی را بهعنوان یک عبارت احتمالی در متن اصلی در نظر گرفتند؛ روشی که در رمزکاوی با عنوان Crib شناخته میشود.
این سرنخ فضای جستوجو را محدود کرد، سپس تنظیمات مختلف ماشین برای پیدا کردن ترکیبی آزمایش شدند که علاوه بر این عبارت، بقیه پیام را نیز به یک متن معنادار تبدیل کند. ۶۸ حرف دیگر پیام از پیش در اختیار سیستم قرار نگرفته بودند و باید از طریق فرایند رمزگشایی بازیابی میشدند.
میلیونها حالت برای پیدا کردن کلید بررسی شد
بر اساس گزارش فنی پروژه، جستوجوی انجامشده حدود ۴.۲۹ میلیارد ترکیب از رفتار روتورها و محل احتمالی عبارت راهنما را در محدوده فرضیات تعیینشده بررسی کرد.
پس از پیدا شدن گزینه مناسب، بیش از ۱۴.۸ میلیون کلید فیزیکی مختلف نیز در برابر اطلاعات ثبتشده در سربرگ پیام آزمایش شدند. در نهایت تنظیماتی پیدا شد که هم متن ۸۲ حرفی و هم اطلاعات مستقل موجود در سربرگ پیام را توضیح میداد.
ترتیب روتورهای بازیابیشده برای ماشین Enigma I برابر با II–V–III گزارش شده و تنظیمات حلقهها و Plugboard نیز در گزارش فنی پروژه منتشر شده است؛ بنابراین پژوهشگران دیگر میتوانند نتیجه را دوباره آزمایش کنند. کد، دادههای جستوجو و ابزارهای لازم برای بازتولید نتیجه نیز منتشر شدهاند.
داخل پیام چه نوشته شده بود؟
نتیجه رمزگشایی نشان میدهد پیام ماهیت نظامی نسبتاً سادهای داشته است. ترجمه تقریبی متن بازیابیشده چنین است:
«لطفاً مسیر حرکت را مشخص کنید. من در روزنو، روزنو هستم. فوراً از طریق رادیو پاسخ دهید.»
در انتهای پیام نیز نام یا امضایی قرار دارد که بهصورت احتمالی Waschbusch خوانده شده است، هرچند پژوهشگران تأکید کردهاند که این بخش هنوز قطعی نیست. محل دقیق جغرافیایی Rosenow مورد اشاره در پیام نیز مشخص نشده است.
نسخه اصلی سند تاریخی کیفیت کاملی ندارد و بعضی حروف دستنویس آن بهوضوح قابل تشخیص نیستند. پژوهشگران پیش از پیدا کردن کلید رمز، چند احتمال برای این حروف ثبت کردند تا نتیجه نهایی صرفاً با تغییر حروف برای رسیدن به یک متن معنادار ساخته نشده باشد.
نتیجه چگونه بررسی شد؟
برای اطمینان از صحت نتیجه، کلید پیداشده تنها یکبار آزمایش نشد. دو پیادهسازی جداگانه از ماشین انیگما توانستند متن کامل پیام و سربرگ آن را با همان تنظیمات رمزگشایی و دوباره رمزگذاری کنند.
همچنین یک جستوجوی جداگانه روی نسخه منتشرشده پیام انجام شد که همان کلید را بازیابی کرد. مجموعه دادهها، کدها، گزارش جستوجو و فایلهای لازم برای بازتولید آزمایش نیز منتشر شدهاند تا نتیجه توسط پژوهشگران دیگر قابل بررسی باشد.
با این حال، تیم پروژه درباره محدوده این نتیجه محتاط است. آنها تأکید میکنند که این پژوهش به معنی «شکستن انیگما برای اولینبار» نیست و حتی درباره این پیام نیز برخی جزئیات تاریخی، از جمله هویت دقیق امضاکننده و محل مورد اشاره، همچنان نامشخص هستند.
نقش GPT-۶ Astra در این پروژه چه بود؟
این پروژه نمونهای از تفاوت میان استفاده معمول از یک مدل زبانی و استفاده از عاملهای هوش مصنوعی برای انجام یک تحقیق چندمرحلهای است.
براساس گزارش پروژه، GPT-۶ Astra و عاملهای مرتبط در جستوجوی منابع، تحلیل اسناد، ساخت ابزارهای نرمافزاری، طراحی آزمایشهای رمزکاوی، اجرای جستوجوهای محاسباتی و بررسی نتیجه نقش داشتند. یک عامل هماهنگکننده نیز یافتههای عاملهای مختلف را کنار یکدیگر قرار میداد و اختلاف میان نتایج را به آزمایشهای بیشتر تبدیل میکرد.
با این حال، دقیقتر است این دستاورد را نتیجه یک تحقیق هدایتشده توسط پژوهشگر با کمک GPT-۶ Astra و عاملهای هوش مصنوعی بدانیم. گزارش فنی پروژه نیز صراحتاً این فرایند را «researcher-led investigation» توصیف میکند؛ بنابراین نمیتوان گفت یک مدل هوش مصنوعی کاملاً مستقل و بدون دخالت انسان، پیام را بهتنهایی رمزگشایی کرده است.
شرکت OpenAI نیز GPT-۶ Astra را مدلی با توانایی پیشرفته در استفاده از رایانه، برنامهنویسی، پژوهش و امنیت سایبری معرفی کرده است. این نمونه نشان میدهد ترکیب مدلهای هوش مصنوعی با ابزارهای محاسباتی، جستوجوی منابع و اجرای کد میتواند برای حل مسائلی فراتر از تولید متن مورد استفاده قرار گیرد.
ماجرای رمزگشایی پیام تاریخی MVUEH بیش از آنکه داستان «شکستن دوباره انیگما» باشد، نمونهای از کاربرد نسل جدید مدلهای هوش مصنوعی در یک مسئله واقعی رمزکاوی تاریخی است ؛ مسئلهای که برای حل آن به ترکیبی از بررسی اسناد، شناخت تاریخی، برنامهنویسی، محاسبات گسترده و اعتبارسنجی نتیجه نیاز بوده است.
