در کنار تمام مزایا و امکاناتی که هوش مصنوعی در اختیار کاربران قرار می‌دهد، موضوع مهمی به نام حریم خصوصی و امنیت دادهها بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفته است.
هر بار که سوالی را در یک چت‌بات تایپ می‌کنیم، فایلی را بارگذاری می‌کنیم، تصویری را برای تحلیل می‌فرستیم یا از یک سرویس هوشمند استفاده می‌کنیم، اطلاعاتی میان ما و آن سیستم رد و بدل میشود.
اما این اطلاعات بعد از ارسال چه سرنوشتی پیدا می‌کنند؟ آیا ذخیره میشوند؟ چه کسانی ممکن است به آنها دسترسی داشته باشند؟ آیا از اطلاعات کاربران برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده میشود؟ و مهم‌تر از همه، چه اطلاعاتی را نباید در اختیار ابزارهای هوش مصنوعی قرار دهیم؟
پاسخ این پرسش‌ها برای همه سرویسها یکسان نیست و به سیاستهای هر پلتفرم، نوع حساب کاربری، تنظیمات حریم خصوصی و نحوه استفاده از دادهها بستگی دارد.
به همین دلیل، قبل از استفاده گسترده از ابزارهای هوش مصنوعی بهتر است با مفهوم حریم خصوصی، انواع دادههای قابل جمع‌آوری و روش‌های محافظت از اطلاعات شخصی آشنا شویم.
حریم خصوصی چیست و چرا اهمیت دارد؟
حریم خصوصی به حق افراد برای کنترل اطلاعات شخصی خود گفته میشود؛ یعنی هر فرد بتواند تا حد امکان مشخص کند چه اطلاعاتی را با دیگران به اشتراک بگذارد، این اطلاعات چگونه استفاده شوند و چه داده‌هایی محرمانه باقی بمانند.
در دنیای دیجیتال، اطلاعات شخصی تنها به نام، شماره تلفن یا آدرس محدود نمی‌شود. مواردی مانند موارد زیر نیز میتوانند بخشی از اطلاعات مرتبط با یک کاربر باشند:
- جستجوهای اینترنتی
- پیام‌ها و مکالمات
- تصاویر و فایلها
- اطلاعات مربوط به دستگاه
- موقعیت مکانی
- علایق و موضوعات مورد جستجو
- الگوی استفاده از سرویسها
- زمان و دفعات استفاده از یک پلتفرم
هر فعالیتی که در فضای آنلاین انجام میدهیم میتواند دادهای ایجاد کند. زمانی که مجموعه‌ای از این دادهها در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، ممکن است تصویری نسبتاً دقیق از علایق، نیازها و الگوهای رفتاری یک فرد ایجاد شود.
چرا حریم خصوصی در عصر هوش مصنوعی اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟
هوش مصنوعی برای تحلیل و پردازش دادهها طراحی شده است. بنابراین هرچه داده بیشتری در اختیار یک سیستم قرار گیرد، امکان تحلیل اطلاعات و ارائه خدمات متناسب با آن دادهها نیز افزایش پیدا می‌کند.
برای مثال، اگر یک ابزار هوش مصنوعی به‌طور مداوم درباره موضوعات مورد علاقه، پروژه‌های کاری یا نیازهای کاربر اطلاعات دریافت کند، مجموعه این تعاملات میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره نحوه استفاده فرد از سرویس ایجاد کند.
به همین دلیل، حریم خصوصی در هوش مصنوعی تنها یک موضوع فنی نیست؛ بلکه به امنیت اطلاعات، کنترل دادهها و نحوه استفاده از فناوری نیز ارتباط دارد
هوش مصنوعی چگونه با اطلاعات شما کار می‌کند؟
هر زمان که از یک ابزار هوش مصنوعی استفاده میکنید، فرایندی از دریافت، انتقال، پردازش و تولید پاسخ آغاز میشود.
برای مثال، زمانی که سوالی را در یک چت‌بات تایپ میکنید، متن واردشده به عنوان ورودی سیستم مورد استفاده قرار می‌گیرد. بسته به نوع سرویس، این داده ممکن است برای پردازش درخواست به زیرساخت‌های شرکت ارائه‌دهنده منتقل شود.
سپس سیستم درخواست شما را پردازش کرده و پاسخ تولید می‌کند.
به‌صورت ساده میتوان این فرایند را چنین نمایش داد:
کاربر → ارسال داده → سرور یا زیرساخت سرویس → پردازش هوش مصنوعی → تولید پاسخ → بازگشت پاسخ به کاربر
اما یک نکته مهم وجود دارد:
پردازش اطلاعات با ذخیره‌سازی اطلاعات یکسان نیست.
ممکن است یک سرویس دادهای را برای پردازش درخواست دریافت کند، اما سیاست متفاوتی برای مدت نگهداری آن داشته باشد. همچنین در بعضی سرویسها ممکن است بخشی از دادهها برای اهداف دیگری مانند امنیت، رفع خطا یا بهبود محصول نگهداری شوند.
بنابراین نباید درباره تمام ابزارهای هوش مصنوعی یک قانون یکسان در نظر گرفت.
چه اطلاعاتی ممکن است توسط سرویس‌های هوش مصنوعی جمع‌آوری شود؟
یکی از تصورات رایج این است که تنها اطلاعاتی که مستقیماً در یک چت‌بات وارد می‌کنیم قابل دریافت است؛ در حالی که یک سرویس آنلاین ممکن است بسته به نوع فعالیت و سیاست خود، دادههای دیگری را نیز پردازش یا ثبت کند.
مهمترین دسته‌های اطلاعات
| نوع اطلاعات | نمونه |
|---|---|
| اطلاعات متنی | سوالات، دستورات و مکالمات |
| فایلها | اسناد، PDF، تصاویر و فایلهای بارگذاری‌شده |
| داده صوتی | پیام‌های صوتی یا ورودی صوتی |
| اطلاعات دستگاه | نوع دستگاه، سیستم‌عامل و مرورگر |
| اطلاعات شبکه | مانند IP |
| اطلاعات استفاده | زمان و دفعات استفاده از سرویس |
| دادههای حساب | اطلاعات مرتبط با حساب کاربری |
| دادههای تعاملی | قابلیت‌هایی که استفاده میکنید و نحوه تعامل با سرویس |
البته اینکه یک سرویس دقیقاً چه اطلاعاتی را جمع‌آوری می‌کند، به سیاست حریم خصوصی همان سرویس بستگی دارد.
آیا مکالمات با هوش مصنوعی ذخیره میشوند؟
این یکی از مهمترین پرسش‌های کاربران است.
پاسخ کوتاه این است:
بستگی به سرویس و تنظیمات آن دارد.
برخی سرویسها ممکن است مکالمات یا دادههای مرتبط با استفاده از سرویس را برای مدت مشخصی نگهداری کنند. برخی دیگر ممکن است گزینه‌هایی برای کنترل تاریخچه، حذف مکالمات یا محدود کردن استفاده از دادهها ارائه دهند.
بنابراین نباید تصور کرد که همه ابزارهای هوش مصنوعی دقیقاً به یک روش با دادههای کاربران برخورد می‌کنند.
برای بررسی وضعیت یک سرویس باید به مواردی مانند این‌ها توجه کرد:
- سیاست حریم خصوصی
- شرایط استفاده
- تنظیمات مربوط به دادهها
- سیاست نگهداری اطلاعات
- نحوه حذف اطلاعات
- استفاده یا عدم استفاده از دادهها برای بهبود سرویس
- نحوه مدیریت فایلهای بارگذاری‌شده
یک نکته مهم
حذف یک مکالمه از رابط کاربری لزوماً به این معنا نیست که تمام نسخه‌های مرتبط با آن اطلاعات در همان لحظه از تمام زیرساخت‌های سرویس حذف شده‌اند.
نحوه و زمان حذف دادهها به سیاست همان سرویس بستگی دارد.
دادههای شما پس از ارسال دقیقاً کجا می‌روند؟
وقتی پیامی را در یک ابزار هوش مصنوعی ارسال میکنید، اطلاعات شما از محیط دستگاهتان خارج شده و برای پردازش درخواست در زیرساخت سرویس مورد استفاده قرار می‌گیرد.
به‌صورت ساده، مسیر معمول میتواند شامل این مراحل باشد:
- کاربر متن، تصویر، فایل یا صوت را ارسال می‌کند.
- داده از طریق اینترنت منتقل میشود.
- زیرساخت سرویس درخواست را دریافت می‌کند.
- مدل یا سیستم هوش مصنوعی داده را پردازش می‌کند.
- پاسخ تولید میشود.
- پاسخ به دستگاه کاربر بازگردانده میشود.
- بسته به سیاست سرویس، بخشی از دادهها ممکن است برای مدت مشخصی نگهداری شوند.
بنابراین وقتی اطلاعاتی را در یک سرویس آنلاین وارد میکنید، بهتر است آن را صرفاً اطلاعاتی در نظر نگیرید که روی صفحه نمایش شما باقی می‌ماند.
چرا شرکتهای هوش مصنوعی اطلاعات کاربران را ذخیره می‌کنند؟
ذخیره یا پردازش دادهها میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و این موضوع برای همه سرویسها یکسان نیست.
برخی از دلایل احتمالی عبارت‌اند از:
۱. ارائه خود سرویس
سیستم برای پاسخ دادن به درخواست شما به اطلاعاتی که ارسال کرده‌اید نیاز دارد.
۲. امنیت
برخی اطلاعات ممکن است برای شناسایی سوءاستفاده، فعالیت‌های غیرعادی یا مشکلات امنیتی مورد استفاده قرار گیرند.
۳. رفع خطا
دادههای مرتبط با خطاها میتوانند به شناسایی مشکلات فنی کمک کنند.
۴. بهبود محصول
برخی شرکت‌ها ممکن است از دادههای کاربران، مطابق سیاست‌ها و تنظیمات خود، برای بهبود محصولات یا مدل‌هایشان استفاده کنند.
۵. ارائه قابلیت‌های شخصی‌سازی
در برخی سرویسها اطلاعات تعامل کاربر میتواند برای ارائه تجربه شخصی‌تر مورد استفاده قرار گیرد.
اما نکته مهم این است که پردازش داده، ذخیره‌سازی داده و استفاده از داده برای آموزش مدل سه مفهوم یکسان نیستند.
این تفاوت باید هنگام مطالعه سیاست حریم خصوصی سرویسها مورد توجه قرار گیرد.
آیا اطلاعات کاربران برای آموزش هوش مصنوعی استفاده میشود؟
این سؤال پاسخ یکسانی برای همه سرویسها ندارد.
بعضی سرویسها ممکن است دادههای کاربران را، تحت شرایط مشخص، برای بهبود مدل یا سرویس استفاده کنند؛ برخی حساب‌ها یا محصولات ممکن است سیاست متفاوتی داشته باشند و بعضی سرویسها نیز تنظیماتی برای کنترل این موضوع ارائه دهند.
بنابراین عبارت‌هایی مانند:
«تمام چتهای هوش مصنوعی برای آموزش استفاده میشوند»
یا
«هیچ سرویس هوش مصنوعی از اطلاعات کاربران برای آموزش استفاده نمی‌کند»
نمی‌توانند به‌عنوان یک قانون عمومی درباره تمام پلتفرم‌ها در نظر گرفته شوند.
برای اطلاع دقیق باید سیاست همان سرویس و تنظیمات حساب کاربری مورد بررسی قرار گیرد.
آیا افراد دیگری میتوانند اطلاعات شما را ببینند؟
یکی از مهمترین نگرانی‌های کاربران این است که آیا کارکنان شرکت یا افراد دیگری میتوانند مکالمات آنها را مشاهده کنند.
پاسخ این سؤال نیز به سرویس مورد استفاده و سیاستهای آن بستگی دارد.
شرکتهای ارائه‌دهنده سرویس معمولاً سازوکارهایی برای محدود کردن دسترسی به اطلاعات کاربران دارند. با این حال، در برخی شرایط ممکن است افراد یا سیستمهای مجاز برای اهداف مشخصی مانند امنیت، بررسی خطا یا پشتیبانی به بخشی از دادهها دسترسی داشته باشند.
بنابراین بهتر است یک اصل ساده را رعایت کنیم:
اطلاعاتی را که افشای آنها برایتان مشکل‌ساز است، بدون بررسی دقیق سیاست حریم خصوصی سرویس در اختیار ابزارهای آنلاین قرار ندهید.
آیا استفاده از هوش مصنوعی امن است؟
امنیت یک سرویس را نمیتوان تنها با یک عبارت «امن» یا «ناامن» توصیف کرد.
امنیت به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله:
- نوع سرویس
- نحوه رمزنگاری ارتباطات و دادهها
- سیاست نگهداری اطلاعات
- کنترل دسترسی
- تنظیمات حساب کاربری
- نحوه مدیریت فایلها
- اقدامات امنیتی شرکت
- رفتار خود کاربر
حتی سرویس‌هایی که از تدابیر امنیتی استفاده می‌کنند نیز مانند سایر سیستمهای آنلاین میتوانند با خطراتی مانند خطای انسانی، آسیب‌پذیری فنی یا حملات سایبری مواجه شوند.
به همین دلیل، امنیت فقط وظیفه شرکت ارائه‌دهنده سرویس نیست؛ نحوه استفاده کاربر از سرویس نیز اهمیت دارد.
چه اطلاعاتی را نباید در اختیار هوش مصنوعی قرار دهیم؟
یک قانون ساده میتواند کمک زیادی کند:
اگر افشای یک اطلاعات میتواند برای شما خسارت مالی، حقوقی، امنیتی یا شخصی ایجاد کند، قبل از وارد کردن آن در یک سرویس هوش مصنوعی، درباره نحوه مدیریت آن اطلاعات مطمئن شوید.
اطلاعاتی که بهتر است با احتیاط بسیار بالا با ابزارهای هوش مصنوعی به اشتراک گذاشته شوند عبارت‌اند از:
- رمز عبور
- کدهای ورود و کدهای تأیید
- شماره کارت و اطلاعات پرداخت
- اطلاعات کامل حساب‌های بانکی
- تصویر مدارک هویتی
- پاسپورت و شناسنامه
- اطلاعات محرمانه شرکت
- قراردادهای محرمانه
- اطلاعات خصوصی مشتریان
- پرونده‌های پزشکی حساس
- اطلاعات خصوصی سایر افراد
- آدرس دقیق منزل
- کلیدهای دسترسی و API Keyها
- اطلاعاتی که افشای آنها میتواند برای فرد یا سازمان مشکل ایجاد کند
آیا میتوان اطلاعات حساس را با هوش مصنوعی به اشتراک گذاشت؟
در بعضی موارد، ممکن است کاربر برای دریافت کمک از هوش مصنوعی مجبور باشد بخشی از اطلاعات یک سند یا مسئله واقعی را ارائه کند.
در این شرایط بهتر است قبل از ارسال اطلاعات، تا حد امکان دادههای غیرضروری حذف یا ناشناسسازی شوند.
برای مثال، به جای ارسال:
نام کامل + شماره ملی + شماره تلفن + آدرس + متن قرارداد
میتوان اطلاعات غیرضروری را حذف کرد و فقط بخشی را که برای حل مسئله لازم است ارائه داد.
مثلاً:
«این بخش از قرارداد را بدون اطلاعات هویتی طرفین بررسی کن.»
این روش به اصل حداقل‌سازی دادهها نزدیک‌تر است؛ یعنی فقط اطلاعاتی را ارائه کنیم که برای انجام درخواست واقعاً لازم هستند.
چگونه قبل از ارسال اطلاعات، آنها را ناشناس کنیم؟
فرض کنید می‌خواهید یک قرارداد را برای بررسی به هوش مصنوعی بدهید.
قبل از بارگذاری می‌توانید:
- نام اشخاص را حذف کنید.
- شماره ملی را حذف کنید.
- شماره تلفن را حذف کنید.
- آدرس را حذف یا عمومی کنید.
- شماره حساب را حذف کنید.
- اطلاعات محرمانه تجاری را حذف کنید.
- اطلاعاتی را که ارتباطی با سؤال شما ندارند حذف کنید.
برای مثال:
قبل از ناشناسسازی:
«علی رضایی، شماره ملی …، ساکن تهران، طبق قرارداد شماره …»
بعد از ناشناسسازی:
«طرف اول قرارداد، طبق قرارداد شماره …»
اگر اطلاعات هویتی برای پاسخ به سؤال ضروری نیست، دلیلی برای ارسال آن وجود ندارد.
اطلاعات شخصی را قبل از استفاده از AI به چه چیزهایی تبدیل کنیم؟
| اطلاعات حساس | جایگزین پیشنهادی |
|---|---|
| نام شخص | شخص الف |
| نام شرکت | شرکت الف |
| شماره تلفن | [شماره حذف شد] |
| شماره ملی | [حذف شد] |
| آدرس | [آدرس حذف شد] |
| شماره حساب | [حذف شد] |
| مبلغ محرمانه | مبلغ X |
| اطلاعات مشتری | مشتری الف |
این کار باعث میشود مدل بتواند ساختار مسئله را بررسی کند، بدون اینکه تمام اطلاعات هویتی واقعی در اختیار آن قرار گیرد.
هنگام استفاده از چت‌بات‌ها چه اشتباهاتی رایج است؟
۱. ارسال رمز عبور
گاهی کاربر برای دریافت راهنمایی درباره ورود به یک حساب، رمز عبور خود را نیز ارسال می‌کند.
این کار ضروری نیست.
۲. ارسال تصویر کامل مدارک
اگر فقط یک بخش از سند مورد نیاز است، ارسال تصویر کامل مدرک هویتی منطقی نیست.
۳. بارگذاری کل فایل به جای بخش مورد نیاز
اگر سؤال شما درباره یک بند قرارداد است، ممکن است نیازی به ارسال کل قرارداد نباشد.
۴. ارسال اطلاعات مشتریان
کسبوکارها باید هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل اطلاعات مشتریان، توجه ویژه‌ای به محرمانگی دادهها داشته باشند.
۵. اعتماد کامل به تنظیمات پیش‌فرض
کاربر نباید تصور کند تنظیمات پیش‌فرض هر سرویس دقیقاً همان چیزی است که برای شرایط او مناسب است.
۶. نخواندن سیاست حریم خصوصی
اگر قصد دارید از یک ابزار هوش مصنوعی به‌صورت حرفه‌ای یا سازمانی استفاده کنید، بررسی سیاستهای مربوط به دادهها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
چگونه حریم خصوصی خود را هنگام استفاده از هوش مصنوعی افزایش دهیم؟
برای استفاده محتاطانه‌تر از ابزارهای هوش مصنوعی میتوان چند اصل ساده را رعایت کرد:
قبل از ارسال اطلاعات
از خودتان بپرسید:
آیا این اطلاعات برای پاسخ دادن واقعاً ضروری است؟
اگر پاسخ منفی است، آن را ارسال نکنید.
اطلاعات هویتی را حذف کنید
تا حد امکان نام، شماره تماس، شماره ملی، آدرس و سایر اطلاعات شناساییکننده را حذف کنید.
تنظیمات حریم خصوصی را بررسی کنید
ببینید سرویس چه گزینه‌هایی برای تاریخچه، ذخیره‌سازی داده و استفاده از اطلاعات ارائه می‌دهد.
فایلها را قبل از آپلود بررسی کنید
گاهی یک فایل ساده میتواند شامل اطلاعاتی باشد که در ظاهر قابل مشاهده نیستند؛ مانند اطلاعات نویسنده، متادیتا یا بخش‌های پنهان سند.
برای حساب‌های مهم از رمز عبور مناسب استفاده کنید
امنیت حساب کاربری خود سرویس هوش مصنوعی نیز اهمیت دارد.
برای اطلاعات بسیار محرمانه احتیاط بیشتری داشته باشید
اطلاعاتی مانند رمزها، کلیدهای دسترسی، اسناد بسیار محرمانه یا دادههای مالی حساس را نباید بدون بررسی دقیق در اختیار سرویس‌های آنلاین قرار داد.
آیا حالت ناشناس یا حذف تاریخچه به معنی امنیت کامل است؟
خیر.
وجود گزینه‌هایی مانند حذف تاریخچه، حالت خصوصی یا مکالمه موقت میتواند برای مدیریت دادهها مفید باشد، اما نباید آنها را معادل «هیچ دادهای هرگز ذخیره نمی‌شود» در نظر گرفت.
نحوه عملکرد این قابلیت‌ها در هر سرویس متفاوت است و باید توضیحات رسمی همان پلتفرم بررسی شود.
به همین دلیل، هنگام بررسی یک سرویس بهتر است به جای توجه صرف به نام یک قابلیت، ببینید دادهها دقیقاً چگونه جمع‌آوری، نگهداری و حذف میشوند.
حریم خصوصی در استفاده شخصی و سازمانی چه تفاوتی دارد؟
ریسک استفاده از هوش مصنوعی در یک استفاده شخصی با استفاده سازمانی میتواند متفاوت باشد.
برای مثال، یک کاربر ممکن است از هوش مصنوعی برای نوشتن یک متن عمومی استفاده کند؛ اما یک شرکت ممکن است بخواهد قراردادها، اطلاعات مشتریان، اطلاعات مالی یا اسناد داخلی خود را پردازش کند.
در محیط سازمانی بهتر است قبل از استفاده از یک ابزار هوش مصنوعی مشخص شود:
- چه داده‌هایی اجازه ورود به سیستم را دارند؟
- چه داده‌هایی محرمانه محسوب میشوند؟
- چه کسانی مجاز به استفاده از ابزار هستند؟
- اطلاعات تا چه مدت نگهداری میشوند؟
- چه کسانی ممکن است به دادهها دسترسی داشته باشند؟
- آیا دادهها برای بهبود یا آموزش سیستم استفاده میشوند؟
- امکان حذف اطلاعات وجود دارد یا خیر؟
- آیا سرویس مورد استفاده با الزامات سازمان سازگار است؟
به همین دلیل، استفاده سازمانی از هوش مصنوعی بهتر است همراه با سیاست داخلی مشخص برای مدیریت دادهها باشد.
حریم خصوصی در تصاویر و فایلهای آپلودشده
حریم خصوصی فقط مربوط به متن نیست.
تصاویر و فایل‌هایی که در اختیار ابزارهای هوش مصنوعی قرار میدهیم نیز ممکن است حاوی اطلاعات قابل شناسایی یا محرمانه باشند.
برای مثال یک تصویر ساده ممکن است شامل مواردی مانند:
- چهره افراد
- شماره پلاک
- آدرس
- اطلاعات روی صفحه نمایش
- اسناد موجود در پس‌زمینه
- اطلاعات مکانی
- اطلاعات مربوط به یک کسب‌وکار
باشد.
بنابراین قبل از بارگذاری یک تصویر، بهتر است یک بار آن را بررسی کنیم و ببینیم آیا اطلاعات غیرضروری یا حساس در آن وجود دارد یا خیر.
یک چک‌لیست ساده برای استفاده امن‌تر از هوش مصنوعی
قبل از ارسال اطلاعات، این ۸ سؤال را از خودتان بپرسید:
۱. آیا این اطلاعات محرمانه است؟
۲. آیا برای پاسخ گرفتن واقعاً به ارسال این اطلاعات نیاز دارم؟
۳. آیا اطلاعات هویتی غیرضروری در آن وجود دارد؟
۴. آیا می‌توانم اطلاعات را ناشناس کنم؟
۵. آیا سیاست حریم خصوصی این سرویس را بررسی کرده‌ام؟
۶. آیا می‌دانم دادهها چگونه نگهداری میشوند؟
۷. آیا این اطلاعات متعلق به فرد دیگری است؟
۸. اگر این اطلاعات افشا شود، چه پیامدی برای من یا سازمانم خواهد داشت؟
اگر پاسخ سؤال آخر نگران‌کننده است، بهتر است قبل از ارسال اطلاعات یک مرحله احتیاط بیشتر انجام دهید.
آیا هوش مصنوعی میتواند اطلاعات شخصی ما را از روی گفتگوها تشخیص دهد؟
ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل متن طراحی شده‌اند و ممکن است بتوانند از محتوای گفتگو اطلاعات مختلفی درباره موضوع مورد بحث استخراج کنند.
برای مثال، اگر فردی بارها درباره یک موضوع مشخص صحبت کند، مجموعه این گفتگوها میتواند اطلاعات بیشتری درباره نیازها یا علایق او در اختیار سیستم قرار دهد.
به همین دلیل بهتر است هنگام استفاده از چت‌بات‌ها، هر پیام را به‌عنوان بخشی از یک مجموعه داده احتمالی در نظر بگیریم، نه یک پیام کاملاً جدا از سایر تعاملات.
با این حال، اینکه یک سرویس دقیقاً چه چیزی را ذخیره، تحلیل یا از گفتگوهای مختلف مرتبط می‌کند، به معماری و سیاست همان سرویس بستگی دارد.
آیا اطلاعاتی که به هوش مصنوعی میدهیم برای همیشه باقی می‌ماند؟
لزومی ندارد.
مدت نگهداری اطلاعات به سیاست سرویس، نوع داده، نوع حساب، تنظیمات کاربر و اهداف پردازش بستگی دارد.
بنابراین نمیتوان یک مدت زمان ثابت برای تمام ابزارهای هوش مصنوعی تعیین کرد.
به جای این تصور که:
«اطلاعات من برای همیشه ذخیره میشود»
یا
«اطلاعات من بلافاصله حذف میشود»
بهتر است سیاست رسمی همان سرویس را بررسی کنیم.
مهمترین نکته درباره حریم خصوصی در هوش مصنوعی
استفاده از هوش مصنوعی به این معنا نیست که باید از تمام ابزارهای هوشمند دوری کنیم.
مسئله اصلی، استفاده آگاهانه از این فناوری است.
هوش مصنوعی میتواند برای یادگیری، تولید محتوا، برنامه‌نویسی، ترجمه، تحلیل اطلاعات و بسیاری از فعالیت‌های دیگر بسیار کاربردی باشد؛ اما کاربر باید بداند چه اطلاعاتی را در اختیار سیستم قرار می‌دهد و آن اطلاعات ممکن است چگونه مدیریت شوند.
یک اصل ساده میتواند راهنمای مناسبی باشد:
هر اطلاعاتی را که حاضر نیستید در اختیار یک سرویس آنلاین قرار دهید، بدون بررسی دقیق شرایط آن سرویس در اختیار هوش مصنوعی نیز قرار ندهید.
جمع‌بندی
هوش مصنوعی برای ارائه بسیاری از خدمات خود به دادهها نیاز دارد و در فرایند استفاده از این ابزارها ممکن است اطلاعات مختلفی مانند متن، تصویر، فایل، دادههای فنی و اطلاعات مربوط به نحوه استفاده از سرویس پردازش شوند.
با این حال، نحوه جمع‌آوری، ذخیره، استفاده و حذف این اطلاعات در همه سرویسها یکسان نیست.
به همین دلیل، مهمترین اقدام کاربران این است که قبل از استفاده گسترده از یک ابزار هوش مصنوعی، سیاستهای مربوط به حریم خصوصی و دادههای آن را بررسی کنند.
همچنین بهتر است اطلاعات حساس و غیرضروری را وارد سرویس‌های هوش مصنوعی نکنیم، فایلها را پیش از بارگذاری بررسی کنیم و در صورت امکان اطلاعات هویتی را ناشناس کنیم.
در نهایت، حریم خصوصی در عصر هوش مصنوعی بیشتر از آنکه به کنار گذاشتن فناوری مربوط باشد، به نحوه استفاده آگاهانه از آن مربوط است.
سوالات متداول درباره حریم خصوصی در هوش مصنوعی
آیا چتهای هوش مصنوعی ذخیره میشوند؟
بسته به سرویس مورد استفاده، ممکن است مکالمات یا دادههای مرتبط با آنها برای مدت مشخصی ذخیره شوند. برای اطلاع دقیق باید سیاست حریم خصوصی و تنظیمات همان سرویس بررسی شود.
آیا شرکتهای هوش مصنوعی میتوانند مکالمات کاربران را ببینند؟
نحوه دسترسی به دادهها در هر سرویس متفاوت است. ممکن است دسترسی کارکنان به دادهها محدود باشد، اما در برخی شرایط مشخص افراد مجاز یا سیستمهای مربوطه میتوانند به بخشی از اطلاعات دسترسی داشته باشند.
آیا اطلاعاتی که به هوش مصنوعی میدهیم برای آموزش مدل استفاده میشود؟
این موضوع به سرویس، نوع حساب و سیاستهای آن بستگی دارد. برخی سرویسها ممکن است از دادهها برای بهبود سیستم استفاده کنند و برخی نیز تنظیمات یا شرایط متفاوتی داشته باشند.
چه اطلاعاتی را نباید به چت‌بات‌ها بدهیم؟
رمز عبور، کدهای تأیید، اطلاعات بانکی، کلیدهای دسترسی، مدارک هویتی و اطلاعات محرمانه‌ای که افشای آنها میتواند برای شما یا دیگران مشکل ایجاد کند، نباید بدون بررسی دقیق شرایط سرویس در اختیار چت‌بات‌ها قرار گیرند.
آیا میتوان فایلها را قبل از ارسال ناشناس کرد؟
بله. اگر اطلاعات هویتی برای پاسخ به سؤال ضروری نیست، میتوان نام، شماره تماس، آدرس، شماره ملی و سایر اطلاعات شناساییکننده را حذف یا جایگزین کرد.
آیا حذف یک چت به معنی حذف کامل اطلاعات است؟
لزوماً نه. نحوه حذف و مدت نگهداری دادهها به سیاست سرویس بستگی دارد. بنابراین باید شرایط حذف اطلاعات در همان پلتفرم بررسی شود.
آیا استفاده از هوش مصنوعی خطرناک است؟
خود فناوری را نمیتوان صرفاً با یک برچسب «خطرناک» یا «امن» توصیف کرد. میزان ریسک به نوع سرویس، دادهای که وارد میکنید، تنظیمات حریم خصوصی و نحوه استفاده شما بستگی دارد.
چگونه حریم خصوصی خود را هنگام استفاده از هوش مصنوعی حفظ کنیم؟
مهمترین اقدامات شامل محدود کردن اطلاعات حساس، ناشناسسازی دادهها، بررسی تنظیمات حریم خصوصی، مطالعه سیاست سرویس و خودداری از ارسال اطلاعاتی است که افشای آنها میتواند پیامد جدی داشته باشد.
آیا تصاویر و فایلهای آپلودشده هم جزو دادههای خصوصی محسوب میشوند؟
بله. تصاویر و فایلها نیز میتوانند شامل اطلاعات شخصی، هویتی یا محرمانه باشند و باید پیش از بارگذاری بررسی شوند.
آیا کسبوکارها باید در استفاده از هوش مصنوعی احتیاط بیشتری داشته باشند؟
بله، بهخصوص زمانی که ابزار هوش مصنوعی با اطلاعات مشتریان، کارکنان، قراردادها، اطلاعات مالی یا اسناد محرمانه سازمان سروکار دارد. در چنین شرایطی بهتر است سیاست مشخصی برای نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و مدیریت دادهها وجود داشته باشد.
