امروزه فناوریهایی مانند اینترنت اشیا، حسگرهای هوشمند و هوش مصنوعی باعث شدهاند ساختمانها بتوانند داده جمعآوری کنند، شرایط محیط را تحلیل کنند و بر اساس آن تصمیم بگیرند. در این مقاله، ابتدا میبینیم ساختمان هوشمند دقیقاً چیست و چگونه کار میکند، سپس با مشهورترین نمونههای هوشمند ایران و جهان آشنا میشویم تا ببینیم این فناوریها در دنیای واقعی چگونه اجرا شدهاند.
ساختمان هوشمند چیست؟
بخش بزرگی از مصرف انرژی شهری مربوط به ساختمانهاست؛ به همین دلیل، هوشمندسازی آنها یکی از مهمترین راهکارهای مدیریت انرژی است. احتمالا برای شما هم سوال شده که دقیقا منظور از ساختمان هوشمند چیست؟ ساختمان هوشمند، ساختمانی است که بر پایه فناوریها طراحی شده است و میتواند متناسب با شرایط محیط و نیاز ما، تصمیم بگیرد و عمل کند.
در چنین ساختمانی، سیستمهای روشنایی، تهویه، گرمایش و امنیت با هم در ارتباط هستند و تلاش میکنند محیطی راحت و امن با مصرف انرژی کم برای همه ما فراهم کنند. در بخشهای مختلف این ساختمانها فناوریهایی نظیر اینترنت اشیا (IoT) و سنسورهایی هوشمند حضور دارند که باعث میشوند:
- در مصرف انرژی صرفهجویی شود
- ساختمان سادهتر و دقیقتر مدیریت شود
- هزینههای ماهانه کمتر شود
- سطح ایمنی ساختمانها افزایش پیدا کند
- و در نهایت، زندگی ما با محیط زیست سازگارتر شود
نقش فناوری در هوشمندسازی ساختمانها
ساختمان معمولی تنها فضایی ثابت برای زندگی یا کار است که تجهیزات آن بدون توجه به شرایط و نیازهای لحظهای کاربران عمل میکنند. در مقابل، ساختمان هوشمند بر پایه حسگرها و سامانههای کنترلی، دادههای محیطی مانند دما، نور، حضور افراد و مصرف انرژی را بهطور پیوسته تحلیل میکند و عملکرد سیستمهایی مانند روشنایی، تهویه و امنیت را متناسب با همان شرایط تنظیم میکند. تفاوت اصلی در همین توانایی «درک و واکنش» است؛ یعنی ساختمان بهجای ساختاری منفعل، به سیستمی هماهنگ با سبک زندگی کاربران تبدیل میشود که آسایش بیشتر و بهرهوری بالاتر را بههمراه دارد.
هوش مصنوعی و یادگیری ماشین (AI & Machine Learning)
هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) یعنی توانایی ماشینها برای انجام کارهایی که به هوش انسانی نیاز دارند؛ مانند تحلیل دادهها، یادگیری از تجربه و تصمیمگیری. این فناوری به سیستمها کمک میکند زبان را درک کنند، به پرسشها پاسخ دهند و اطلاعات را بهصورت دقیق و هوشمندانه پردازش کنند.
یادگیری ماشین شاخهای از هوش مصنوعی است که به سیستمهای کامپیوتری امکان میدهد با تحلیل دادههای محیطی، الگوها را شناسایی کرده و بدون برنامهنویسی مرحلهبهمرحله، عملکرد خود را بهبود دهند؛ به این معنا که هرچه حجم و تنوع دادهها بیشتر باشد، دقت تصمیمگیری آنها نیز افزایش مییابد. به همین دلیل، امروزه این فناوری در فرایندهای مختلف ساختمانسازی کاربرد دارد؛ از بهینهسازی طراحی اولیه و پیشبینی دقیقتر هزینهها گرفته تا مدیریت هوشمند مصالح، برنامهریزی مالی و کنترل مراحل اجرای پروژه.
یکی از مهمترین تواناییهای هوش مصنوعی، قدرت پیشبینی آن است. برای مثال، این سیستمها میتوانند:
- هزینههای احتمالی را قبل از افزایش پیشبینی کنند
- نیروی انسانی را بهتر مدیریت کنند
- خطرات و مشکلات احتمالی را زودتر شناسایی کنند
- روند ساخت را دقیقتر برنامهریزی کنند
- وضعیت کارگاه را در زمان ساخت و حتی بعد از آن بررسی کنند
به این ترتیب، هوش مصنوعی کمک میکند پروژههای ساختمانی با دقت بیشتر، هزینه کمتر و کیفیت بالاتر اجرا شوند.
اینترنت اشیا (Internet of Things – IoT)
وقتی درباره نحوه عملکرد ساختمانهای هوشمند صحبت میکنیم، تقریبا همیشه با یک فناوری مهم روبهرو میشویم: اینترنت اشیا یا همان IoT. اما اینترنت اشیا دقیقا چیست و چه نقشی در ساختمانهای هوشمند دارد؟
اینترنت اشیا یعنی مجموعهای از دستگاههای هوشمند که میتوانند اطراف خود را بفهمند، اطلاعات جمع کنند و آنها را به سیستم مرکزی بفرستند. این دستگاهها معمولا به پردازنده، سنسور و نرمافزارهای ارتباطی مجهز هستند تا بتوانند درست و هماهنگ کار کنند.
در ساختمانهایی که از اینترنت اشیا استفاده میکنند، بسیاری از کارها خودکار انجام میشود و نیازی به دخالت انسان نیست البته انسانها میتوانند تنظیمات سیستمها را تغییر دهند و وضعیت آنها را بررسی کنند. زمانی که اینترنت اشیا با هوش مصنوعی و یادگیری ماشین ترکیب میشود، سیستمها باهوشتر میشوند و اطلاعات را سریعتر و دقیقتر تحلیل میکنند.
برای استفاده از اینترنت اشیا، حتما نیازی به ساخت یک ساختمان جدید نیست! شما میتوانید با اضافه کردن چند دستگاه و تجهیزات ساده ساختمانهای قدیمی خود را به ساختمانهای هوشمند تبدیل کنید. برای مثال، میتوانید برای ساختمان خود سنسور نور و دما نصب کنید، یک سیستم امنیتی هوشمند از دوربینهای مداربسته راهاندازی کنید و حتی از یک سیستم اتوماسیون برای مدیریت ساختمان استفاده کنید؛ حالا شما ساختمان قدیمی و معمولی خود را به یک ساختمان هوشمند تبدیل کردید!
شبکهها (Networks)
اگر در یک ساختمان، چراغها، سیستم تهویه و دوربینهای امنیتی هرکدام جداگانه کار کنند و هیچ ارتباطی با هم نداشته باشند، مدیریت ساختمان سخت و زمانبر میشود. امروزه بسیاری از ساختمانها از تجهیزات هوشمند استفاده میکنند اما اینها به تنهایی برای هوشمند شدن ساختمان کافی نیستند. یک ساختمان زمانی واقعا هوشمند میشود که همه سیستمهای آن بتوانند در یک شبکه هوشمند قرار بگیرند و هماهنگ با هم کار کنند.
مهمترین مرحله در هوشمندسازی ساختمانها این است که تمامی سیستمها به هم متصل باشند تا بتوانند دادهها را در لحظه بین خود ردوبدل کنند. معمولا در ساختمانهای هوشمند، یک شبکه مرکزی وجود دارد که اطلاعات را لحظهای بین سیستمها، نرمافزارها و تجهیزات مختلف منتقل میکند. این تجهیزات میتوانند گوشیها، کامپیوترها و سیستمهای مدیریت ساختمان باشند.
سنسورهای هوشمند (Sensors)
اگر یک ساختمان هوشمند را به بدن انسان تشبیه کنیم، حسگرها نقش چشم، گوش و پوست آن را دارند. این سنسورها مدام در حال بررسی محیط هستند و کوچکترین تغییرات را ثبت میکنند. این حسگرهای کوچک میتوانند دادههایی مانند دما، نور، رطوبت، میزان رفتوآمد افراد و مصرف انرژی را اندازهگیری و پایش کنند. این اطلاعات باعث میشود مصرف انرژی در ساختمان کاهش پیدا کند و شرایط دقیقا مطابق با خواستههای انسان باشد.
اتوماسیون (Automation)
تصور کنید تمام این اطلاعات جمعآوری شود اما هیچ سیستم مرکزی آنها را بررسی نکند. در این صورت، عملا فایدهای نخواهند داشت و درست اینجاست که اهمیت اتوماسیون یا خودکارسازی مشخص میشود. در ساختمانهای هوشمند، سیستمهای مرکزی، دادهها را به صورت شبانهروزی جمعآوری میکنند و در همان لحظه، سیستمهای مرکزی این دادهها را بررسی و تحلیل میکنند.
این فرایند کاملاً خودکار انجام میشود و نیازی به دخالت همیشگی انسان ندارد. برای مثال، اگر دمای یک بخش بالا برود، سیستم به صورت خودکار تهویه را فعال میکند. اگر نور محیط زیاد باشد، نور چراغها کم میشوند. این بررسی و تنظیم مداوم باعث میشود همه بخشهای ساختمان در بهترین وضعیت ممکن قرار داشته باشند و عملکرد کلی ساختمان بهینه شود.
مشهورترین ساختمان های هوشمند جهان
در نقاط مختلف جهان، ساختمانهای پیشرفته شیشهای و بتنی دیگر فقط محل زندگی یا کار نیستند. این ساختمانها با استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و انرژیهای پاک، به فضاهایی هوشمند تبدیل شدهاند که میتوانند با نیازهای ما سازگار باشند.
در این ساختمانها معماری مدرن و فناوریهای نوین در کنار هم قرار گرفتهاند تا زندگی روزمره راحتتر شود، مصرف انرژی کاهش یابد و محیط زیست سالمتر بماند. حالا که با فناوریهای اصلی آشنا شدیم، ببینیم این مفاهیم در عمل در کدام ساختمانهای جهان اجرا شدهاند:
برج اِج (The Edge)
اگر قرار باشد یک ساختمان را به عنوان «هوشمندترین ساختمان جهان» معرفی کنیم، The Edge در شهر آمستردام یکی از اولین گزینههاست. این ساختمان نمونهای برتر از یک سیستم هوشمند است که نشان میدهد فناوری چگونه میتواند یک فضای کاری را به محیطی هوشمند، کممصرف و راحت تبدیل کند.
- موقعیت: آمستردام، هلند
- مالک: Edge
- تعداد طبقات: ۱۴ طبقه
- سال ساخت: ۲۰۱۴
ساختمان The Edge یکی از پیشرفتهترین ساختمانهای اداری جهان است که بالاترین امتیاز استاندارد BREEAM را دریافت کرده است. این ساختمان با استفاده از پنلهای خورشیدی و سیستم ذخیره انرژی حرارتی زیرزمینی، مصرف انرژی را بهینه میکند و بخشی از انرژی مورد نیاز خود را خودش تولید میکند.
در این ساختمان حدود ۲۸ هزار حسگر هوشمند نصب شده است که دادههایی مانند دما، شدت نور، حضور افراد و کیفیت هوا را بهصورت لحظهای جمعآوری میکنند. این دادهها از طریق یک شبکه داخلی به سیستم مدیریت مرکزی ساختمان ارسال میشوند و بر اساس آنها، روشنایی، تهویه و گرمایش بهطور خودکار تنظیم میشود.
در واقع The Edge یک ساختمان «دادهمحور» است؛ یعنی تصمیمها بر اساس تحلیل اطلاعات سنسورها گرفته میشود. حتی کارکنان میتوانند از طریق یک اپلیکیشن، فضای کاری خود را شخصیسازی کنند. این ساختمان نمونهای واقعی از کاربرد اینترنت اشیا در مقیاس بزرگ است.
برج شانگهای (Shanghai Tower)
وقتی به آسمان شهر شانگهای نگاه میکنید، یک برج مارپیچشکل بیش از همه جلب توجه میکند. برج شانگهای، یکی از بلندترین و پیشرفتهترین ساختمانهای جهان و نمونهای عالی از معماری هوشمند است.
- موقعیت: شانگهای، چین
- مالک: Yeti Construction and Development
- تعداد طبقات: 133 طبقه
- سال ساخت: 2014
در این برج، یک سیستم مرکزی مدیریت انرژی قرار دارد که مصرف برق را به طور هوشمند کنترل میکند. حسگرهای پیشرفته نیز دما، کیفیت هوا و شرایط محیط را بررسی میکنند تا فضای داخلی همیشه مطبوع باشد.
برج شانگهای یکی از چهار آسمانخراش بسیار بلند جهان است و شرکتهای بزرگی مانند JPMorgan، علیبابا و Allianz در آن فعالیت میکنند. نمای بیرونی ویژه این ساختمان باعث میشود نور طبیعی وارد فضا شود اما گرمای اضافی کاهش یابد؛ به همین دلیل، نیاز به استفاده زیاد از سیستمهای سرمایشی کمتر میشود.
همچنین، طراحی خاص برج فشار باد را کاهش میدهد و این موضوع باعث شده در ساخت آن حدود ۲۵ درصد فولاد کمتری نسبت به برجهای معمولی استفاده شود؛ یعنی هم منابع طبیعی حفظ شده و هم هزینههای ساخت کمتر شده است.
البته سیستم هوشمند این برج تنها به این موارد محدود نشده است و امکانات و قابلیتهای دیگری در این ساختمان در کنار هم قرار گرفتهاند تا این ساختمان را به یک ساختمان هوشمند تبدیل کنند که مهمترین آنها عبارتند از:
- آسانسورهای سریع
- توربینهای بادی
- سیستم تولید همزمان برق و گرما
- مدیریت هوشمند آب
- و سیستم پیشرفته تهویه
برج شانگهای نشان میدهد که چگونه فناوری میتواند یک ساختمان بسیار بلند را همزمان قدرتمند، کممصرف و دوستدار محیط زیست کند.
برج توره رفورما (Torre Reforma)
بعضی از ساختمانها با شکل ظاهری خاص خود، از همان ابتدا توجه همه را جلب میکند. برج توره رفورما در مکزیکوسیتی با نمای شیشهای شبیه به یک کتاب باز، یکی از همین نمونههاست.
- موقعیت: مکزیکوسیتی، مکزیک
- مالک: Fondo Hexa
- تعداد طبقات: ۵۷ طبقه
- سال ساخت: ۲۰۱۶
این برج دارای سیستم مرکزی مدیریت انرژی است و توانسته گواهینامه LEED Platinum را به عنوان دوستدار محیط زیست دریافت کند. همچنین، یک تصفیهخانه داخلی دارد که تمام آب باران و فاضلاب را بازیافت میکند و دوباره در سرویسها و سیستم تهویه استفاده میشود. توره رفورما نمونهای عالی از ترکیب طراحی خلاقانه و فناوری سبز است.
تالار شهر (City Hall-The Crystal)
برخی ساختمانها فقط برای انجام کارهای اداری ساخته نمیشوند بلکه با این هدف ساخته میشوند که نشان دهند یک شهر چگونه میتواند هوشمندتر و دوستدار محیط زیست باشد. ساختمان City Hall لندن یکی از همین نمونههاست.
- موقعیت: لندن، انگلستان
- مالک: Greater London Authority
- تعداد طبقات: ۳ طبقه
- سال ساخت: ۲۰۱۲
این ساختمان که ابتدا با نام «The Crystal» بهعنوان مرکز نمایش معماری پایدار افتتاح شد، بعدها به مقر مدیریت شهری لندن تبدیل شد. این مجموعه که توسط زیمنس ساخته شده، موفق به دریافت بالاترین امتیاز BREEAM و گواهینامه LEED Platinum شده است.
در طراحی آن از پمپهای زمینگرمایی، پنلهای خورشیدی و سیستم بازیافت آب باران برای کاهش مصرف انرژی و منابع استفاده شده است. همچنین بیش از ۲۵۰۰ تجهیز در یک شبکه هوشمند یکپارچه، روشنایی، گرمایش و تهویه را بهصورت خودکار تنظیم میکنند تا ساختمان همیشه در وضعیت بهینه و کممصرف باقی بماند.
برج بانک آمریکا (Bank of America Tower)
در میان آسمانخراشهای بلند نیویورک، برجی قرار دارد که بیشتر از همه به صرفهجویی در انرژی توجه کرده است. برج Bank of America یکی از بهترین نمونههای ساختمانهای هوشمند در آمریکا است.
- موقعیت: نیویورک، آمریکا
- مالک: Bank of America
- تعداد طبقات: ۵۵ طبقه
- سال ساخت: ۲۰۰۹
برج Bank of America با استفاده از یک سیستم هوشمند کنترل نور خورشید، بهصورت خودکار پردهها را تنظیم میکند تا نور طبیعی حداکثر و گرمای اضافی حداقل شود و در نتیجه مصرف انرژی کاهش یابد.
این ساختمان دارای گواهینامه LEED Platinum است و از سیستم پیشرفته مدیریت انرژی برای پایش مداوم مصرف برق استفاده میکند. همچنین با تولید همزمان بخشی از انرژی، جمعآوری آب باران و بهرهگیری از فضای سبز روی بام، مصرف منابع را کاهش داده و بهعنوان نمونهای موفق از یک آسمانخراش کممصرف و پایدار شناخته میشود.
جنگل عمودی میلان (Bosco Verticale)
تصور کنید در وسط یک شهر شلوغ، دو برج مسکونی ببینید که روی بالکنهای آنها درخت و گیاه رشد کرده است. Bosco Verticale در شهر میلان دقیقا چنین منظرهای را به وجود آورده و به همین دلیل به «جنگل عمودی» معروف شده است.
- موقعیت: میلان، ایتالیا
- مالک: COIMA
- تعداد طبقات: ۱۱ طبقه
- سال ساخت: ۲۰۱۲
طراح این ساختمان، استفانو بوئری است که آن را «خانهای برای درختان که انسانها هم در آن زندگی میکنند» توصیف کرده است. در نمای این دو برج، نزدیک به ۱۰۰ نوع گیاه مختلف، از درختچهها گرفته تا درختان بلند، کاشته شدهاند. در مجموع، بیش از ۲۰ هزار گیاه در این ساختمانها وجود دارد که هر سال مقدار زیادی از آلودگی هوا و دیاکسیدکربن را جذب میکنند. این مقدار گیاه، تقریباً معادل یک هکتار جنگل طبیعی است!
گیاهان این برجها با یک سیستم آبیاری هوشمند و با آب بازیافتی ساختمان آبیاری میشوند. به این ترتیب، هم فضای سبز حفظ میشود و هم آب کمتری هدر میرود. سیستم سرمایش و گرمایش این ساختمان از نوع سیستمهای پمپ حرارتی است که هزینههای گرمایش و سرمایش را کاهش میدهد و آلودگی کمتری را ایجاد میکند.
ختمان هدایت میکنند؛ در نتیجه، فضاهای داخلی روشنتر میشوند و نیاز به نور مصنوعی کمتر میشود.
برج خلیفه (Burj Khalifa)
وقتی صحبت از ساختمانهای شگفتانگیز جهان میشود، نام برج خلیفه همیشه یکی از اولینهاست. این برج نهتنها بلندترین ساختمان جهان است، بلکه به عنوان یکی از هوشمندترین و پیشرفتهترین برجهای دنیا نیز شناخته میشود.
- موقعیت: دبی، امارات متحده عربی
- مالک: Emaar Properties
- تعداد طبقات: ۱۶۳ طبقه
- سال ساخت: ۲۰۱۰
مدیریت برج خلیفه با هزاران بازدیدکننده و ساکن، بدون سیستمهای هوشمند تقریبا غیرممکن است. در این برج، حسگرهای متصل به اینترنت اشیا دادههایی مانند دما، نور، حضور افراد و میزان مصرف انرژی را جمعآوری میکنند و سیستم مرکزی بر اساس آنها روشنایی و تهویه را بهصورت خودکار تنظیم میکند.
سیستم تهویه نیز متناسب با تعداد افراد هر بخش، دما را تغییر میدهد تا هم آسایش حفظ شود و هم انرژی کمتری مصرف شود. همچنین مدیران میتوانند با فناوری بازدید مجازی، بخشهای مختلف ساختمان را از راه دور بررسی کنند. مجموعه این فناوریها باعث شده مصرف انرژی و آب در این برج به شکل چشمگیری کاهش یابد.
برج تایپه ۱۰۱ (Taipei 101)
گاهی یک ساختمان به قدری خاص و منحصربهفرد است که به نماد یک شهر تبدیل میشود. برج تایپه ۱۰۱ دقیقا یکی از همین ساختمانهاست؛ ساختمانی که سالها عنوان بلندترین برج جهان را در اختیار داشت و هنوز هم یکی از معروفترین آسمانخراشهای دنیا به شمار میرود.
- موقعیت: تایپه، تایوان
- مالک: Taipei Financial Center Corporation
- تعداد طبقات: ۱۰۱ طبقه
- سال ساخت: 2003
برج تایپه ۱۰۱ که پیشتر با نام «مرکز مالی جهانی تایپه» شناخته میشد، در سال ۲۰۱۱ گواهینامه LEED Platinum را دریافت کرد. این برج با استفاده از سامانه هوشمند مدیریت انرژی، روشنایی کممصرف، سیستمهای کاهش مصرف آب و جمعآوری آب باران، مصرف منابع را بهطور چشمگیری کاهش داده است.
نمای دوجداره و تهویه پیشرفته نیز به کنترل گرما و حفظ کیفیت هوای داخلی کمک میکنند و آن را به نمونهای موفق از یک آسمانخراش پایدار و هوشمند تبدیل کردهاند.
معروفترین ساختمانهای هوشمند ایران
در کشور ایران نیز ساختمانهای هوشمند مختلفی ساخته شده است که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. در ادامه، بزرگترین پروژههای ایرانی در شهرهای مختلف ایران را بررسی میکنیم و با هر یک آشنا میشویم:
برج میلاد تهران
اغلب مردم در سراسر جهان و ایران، شهر تهران را با برج میلاد میشناسند. در این برج بلند فناوری هوشمند، کیفیت خدماترسانی را بسیار افزایش داده است.
- موقعیت: تهران
- مالک: شهرداری تهران
- تعداد طبقات سازهای: ۱۲ طبقه در بخش راس برج
- سال ساخت: ۱۳۸۷
برج میلاد ارتفاعی بیش از ۴۳۰ متر داشته و به عنوان یکی از بلندترین برجهای مخابراتی جهان شهرت دارد. در این برج، از سیستمهای هوشمند برای مدیریت روشنایی، تهویه، امنیت و مصرف انرژی استفاده شده است. استفاده از ۱۷ هزار مترمربع شیشه در ساخت برج میلاد با هدایت نور طبیعی خورشید فضای داخلی را در طی روز روشن میکند که همین باعث صرفهجویی در برق میشود.
حسگرهای مختلف در بخشهای گوناگون برج، شرایط محیطی مانند دما و میزان مصرف برق را بررسی میکنند. این اطلاعات به سیستم مرکزی ارسال میشود تا تجهیزات به طور خودکار تنظیم شوند. سیستمهای نظارتی و امنیتی هوشمند نیز کنترل رفتوآمد و محافظت از بازدیدکنندگان را برای مدیران راحتتر میکند. همچنین، مدیریت تاسیسات فنی برج با کمک نرمافزارهای تخصصی صورت میگیرد.
ایران مال
ایران مال یکی از بزرگترین مراکز تجاری خاورمیانه و حتی جهان است. این مجموعه عظیم، نمونهای از ترکیب معماری مدرن، فناوری و مدیریت هوشمند در ایران است.
- موقعیت: تهران، منطقه ۲۲
- مالک: گروه توسعه ایران مال
- تعداد طبقات: بیش از ۲۰ طبقه
- سال ساخت: ۱۳۹۷
در ایران مال، سیستمهای پیشرفتهای برای مدیریت انرژی، تهویه، روشنایی و امنیت قرار گرفتهاند. این سیستمها در لحظه شرایط ساختمان را بررسی میکنند و در صورت نیاز، تغییرات لازم را انجام میدهند. سیستم تهویه هوشمند این مجموعه، با توجه به تعداد مراجعهکنندگان، دمای فضا را تنظیم میکند. به این ترتیب، مصرف انرژی بسیار کمتر میشود و دمای محیط در حالت مطبوعی میماند.
همچنین، سیستم روشنایی در ایران مال کاملا هوشمند است و در بخشهایی که نور طبیعی کافی وجود دارد، مصرف برق کمتر میشود. سیستمهای امنیتی، دوربینهای هوشمند و مرکز کنترل مرکزی نیز باعث شدهاند مدیریت این مجموعه بزرگ دقیق و یکپارچه باشد. به همین دلیل، ایران مال را میتوان یکی از موفقترین نمونههای ساختمان هوشمند در ایران دانست که در آن، فناوری در کنار کیفیت خدماترسانی قرار دارد.
مرکز تجارت جهانی فردوسی
در دنیای امروز، مراکز تجاری فقط محل خرید و فروش نیستند بلکه نقش مهمی در ارتباطات اقتصادی و بینالمللی دارند. مرکز تجارت جهانی تهران یکی از همین مجموعههاست که با هدف ایجاد یک فضای مدرن برای فعالیتهای اقتصادی ساخته شده است.
- موقعیت: تهران
- مالک: بخش خصوصی
- نوع کاربری: اداری–تجاری
- سال ساخت: دهه ۱۳۹۰
در این مجموعه، از سیستمهای هوشمند برای مدیریت روشنایی، تهویه، امنیت و تردد افراد استفاده میکنند. این سیستمها باعث میشوند فضاهای اداری همیشه در شرایط مناسبی قرار داشته باشند.
مرکز کنترل مرکزی، وضعیت بخشهای مختلف ساختمان را در لحظه بررسی میکند و در صورت بروز مشکل، خیلی سریع واکنش نشان میدهد؛ به همین دلیل، این مجموعه بزرگ را با دقت و هماهنگی بالا و به طور یکپارچه مدیریت میکنند. مرکز کنترل مرکزی، وضعیت بخشهای مختلف ساختمان را بررسی میکند و در صورت بروز مشکل، بهسرعت واکنش نشان میدهد. به همین دلیل، مدیریت این مجموعه بزرگ با دقت و هماهنگی انجام میشود.
مجتمع تجاری الماس شرق مشهد
اگر تا به حال به مشهد سفر کرده باشید، احتمالا نام «الماس شرق» به گوشتان خورده است. این مجتمع یکی از قدیمیترین و در عین حال معروفترین مراکز خرید مدرن این شهر است.
- موقعیت: مشهد
- مالک: بخش خصوصی
- نوع کاربری: تجاری–تفریحی
- سال ساخت: دهه ۱۳۸۰
الماس شرق با طراحی خاص گنبدیشکل و فضای داخلی بزرگ، از همان ابتدا توجه بازدیدکنندگان را جلب میکند. در این مجموعه، سیستمهای کنترل هوشمند تنظیم دما، تهویه و روشنایی استفاده شده است تا محیط همیشه متعادل و مناسب باقی بماند.
سیستمهای نظارتی و امنیتی نیز رفتوآمد و تردد مراجعهکنندگان را مدیریت میکنند و نظم فعالیت مجموعه را بیش از پیش افزایش میدهند. الماس شرق نمونهای از مراکز خرید ایرانی است که با گذر زمان، به تدریج به سمت مدیریت هوشمند حرکت کرده و خود را با نیازهای جدید ما هماهنگ کرده است.
سیتی سنتر اصفهان
کمتر مجموعهای در ایران به اندازه سیتی سنتر اصفهان از نظر وسعت و تنوع امکانات شناخته شده است. این مجموعه بیشتر شبیه یک «شهر کوچک سرپوشیده» است تا یک مرکز خرید معمولی.
- موقعیت: اصفهان
- مالک: بخش خصوصی
- تعداد طبقات: 7 طبقه
- سال ساخت: دهه ۱۳۹۰
در سیتی سنتر فروشگاهها، سینما، مراکز تفریحی و فضاهای اداری قرار دارد که روزانه میزبان هزاران نفر است. برای مدیریت چنین مجموعه بزرگی، از سیستمهای هوشمند استفاده میکنند تا بتوانند مصرف انرژی، تهویه و روشنایی را کنترل کنند.
مرکز کنترل مرکزی این مجموعه، وضعیت آسانسورها، تأسیسات و امنیت را لحظهای بررسی میکند. به این ترتیب، مشکلات احتمالی را سریعتر تشخیص میدهند و پیش از خرابی آن را برطرف میکنند. سیتی سنتر اصفهان نمونهای موفق از مدیریت یک فضای بسیار بزرگ با کمک فناوری و سیستمهای یکپارچه است.
مزایای ساختمانهای هوشمند؛ از زندگی شخصی تا محیط زیست
ساختمانهای هوشمند تنها یک فناوری جدید نیستند؛ آنها روشی تازه برای راحتتر زندگی کردن و بهتر کار کردن هستند. با کمک اینترنت اشیا و سیستمهای خودکار، این ساختمانها میتوانند مصرف انرژی را کنترل کنند، هزینهها را کاهش دهند و محیطی راحتتر برای ما بسازند. در ادامه، مهمترین مزایای ساختمانهای هوشمند را با هم بررسی میکنیم.
مصرف انرژی بهینهتر
یکی از اولین مزیتهایی که در ساختمانهای هوشمند دیده میشود، کاهش مصرف انرژی است. این ساختمانها میتوانند بفهمند کدام فضاها در حال استفاده بیش از اندازه هستند و کدام بخشها هیچ مصرف انرژی ندارند.
برای مثال، وقتی در اتاق جلسه ساختمان کسی حضور ندارد، چراغها خاموش میشوند و سیستم تهویه روی حالت کممصرف قرار میگیرد. وقتی دوباره کسی وارد شود، همهچیز به طور خودکار فعال میشود. این مدیریت هوشمند باعث میشود برق و انرژی کمتری مصرف شود و هزینههای ماهانه کاهش پیدا کند. البته سیستم ساختمان هوشمند علاوه بر کاهش هزینهها، در حفظ سلامت محیط زیست نیز به ما کمک میکنند.
افزایش کیفیت و راحتی در محیط زندگی و محل کار
قطعا شما هم دوست ندارید که در یک فضای خیلی گرم، خیلی سرد یا کمنور کار کنید. ساختمانهای هوشمند دقیقا برای حل همین مشکلات در زندگی شخصی و کاری روزمره طراحی شدهاند. سیستمهای خودکار گرمایش، سرمایش، نور و تصفیه هوا در این ساختمانها، شرایط محیط را همیشه در وضعیتی مطلوب نگه میدارد.
حتی در بسیاری از موارد، خودتان میتوانید تنظیمات دلخواه را طبق خواسته عمومی انتخاب کنید. برخی سیستمهای پیشرفته نور را شبیه نور طبیعی خورشید در محیط باز تنظیم میکنند و کیفیت هوا را در سطح مناسبی نگه میدارند. طراحی چنین سیستمی میتواند باعث تمرکز بیشتر، خستگی کمتر و حس بهتر در طول روز شود.
نگهداری پیشبینانه؛ تعمیر قبل از بروز مشکل
در ساختمانهای معمولی، معمولا زمانی متوجه مشکل میشویم که یک دستگاه خراب شده است اما در ساختمانهای هوشمند، ماجرا کمی فرق میکند. سیستمهای هوشمند و سنسورهای این ساختمانها وضعیت تجهیزات را مدام بررسی میکنند و اگر نشانهای از خرابی را تشخیص دهند، زودتر هشدار میدهند.
این سیستم هوشمند از دادههای لحظهای برای تشخیص زودهنگام استفاده میکند که به این روش، نگهداری پیشبینانه گفته میشود. با این سیستم، میتوانید بسیاری از خرابیها را قبل از اینکه به مشکل جدیتری تبدیل شوند، برطرف کنید و هزینههای بسیار زیاد را کاهش دهید.
مدیریت هوشمندانه با هزینههای کمتر
مدیریت یک ساختمان بزرگ کار سادهای نیست اما سیستمهای هوشمند این کار را بسیار راحتتر میکنند. این سیستمها دادههای مربوط به مصرف انرژی، حضور افراد و شرایط محیط را بررسی میکنند و از هدر رفتن انرژی جلوگیری میکنند.
برای مثال، سیستم میتواند بر اساس فصل یا ساعت روز و تعداد افراد حاضر در ساختمان، مصرف برق و انرژی را تنظیم کند. همچنین، خاموش شدن خودکار تجهیزات در فضاهای خالی، باعث کاهش هزینههای کلی نگهداری میشود.
کمک به حفظ محیط زیست
ساختمانهای هوشمند فقط برای راحتی زندگی ما طراحی نشدهاند؛ بلکه آنها به حفظ محیط زیست هم کمک میکنند. سیستم این ساختمانها دادههای مربوط به مصرف انرژی و میزان آلودگی را ثبت و بررسی میکنند تا به مدیران ساختمان نشان دهند کجا میتوان مصرف را کمتر کرد و کجا باید تجهیزات را بهروز کرد. همچنین، این سیستم هوشمند در سازمانهای بسیار بزرگ، بسیاری از گزارشهای محیط زیستی را به طور خودکار تهیه میکنند و کمک میکنند رعایت قوانین و کنترل شرایط سادهتر شود.
ساختمان های هوشمند؛ پلی به سوی زندگی بهتر
ساختمانها از زمان ساخت تا سالها بعد از بهرهبرداری، تأثیر زیادی بر محیط زیست دارند. مصرف انرژی، آب و تولید آلودگی، همگی بخشی از تاثیرات این ساختمانها بر کره زمین هستند؛ به همین دلیل، برای رسیدن به هدف کربن صفر یا کاهش انتشار گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۵۰، باید به تمام مراحل ساختوساز و هوشمند سازی آن توجه بیشتری داشته باشیم.
یکی از راههای مهم در این مسیر این است که به جای تخریب ساختمانهای قدیمی، آنها با استفاده از فناوریهای هوشمند بازسازی کنیم. این کار هم باعث کاهش مصرف منابع میشود و هم سلامت محیط زیست را حفظ میکند. آینده شهرها به ساختمانهایی گره خورده است که هم به نیاز انسان توجه دارند و هم به طبیعت اهمیت میدهند. استفاده درست از فناوری امروز، میتواند فردایی سالمتر و پایدارتر برای همه بسازد.
